ESRS w prosty sposób: co firmy muszą wiedzieć o nowych standardach zrównoważonego rozwoju UE

30. stycznia 2026 | Autor: Lena Reuter | Czas czytania: 6 min

European Sustainability Reporting Standards (ESRS) to wiążący zestaw wymogów dotyczących raportowania ESG w Unii Europejskiej. Zostały opracowane przez EFRAG na zlecenie Komisji Europejskiej i stanowią techniczne ramy wdrożenia dyrektywy CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive).

Cel ESRS jest jasny: firmy mają ujawniać informacje dotyczące środowiska, kwestii społecznych i ładu korporacyjnego (ESG) w sposób porównywalny, rzetelny i szczegółowy. Po raz pierwszy raportowanie zrównoważonego rozwoju zostaje tym samym zrównane rangą z raportowaniem finansowym.

Kogo dotyczą ESRS i co regulują?

ESRS mają zastosowanie do wszystkich firm objętych CSRD — w szczególności dużych przedsiębiorstw i spółek giełdowych, które stopniowo wchodzą w obowiązek raportowania. W określonych przypadkach regulacje mogą dotyczyć także firm spoza UE prowadzących istotną działalność na rynku unijnym.

W porównaniu z wcześniejszą dyrektywą NFRD (Non-Financial Reporting Directive), ESRS znacząco rozszerzają zakres raportowania. Standardy określają:

• treść i strukturę raportu,
• wymagane punkty danych i kryteria jakościowe,
• obowiązek raportowania w formacie nadającym się do odczytu maszynowego (otagowanym).

Firmy muszą ujawniać m.in. informacje dotyczące zarządzania, strategii, celów, KPI, mierników oraz całego łańcucha wartości.

Struktura ESRS – co należy raportować?

System ESRS ma strukturę modułową:

• standardy tematyczne – określające szczegółowo zakres raportowania w obszarach środowiskowych, społecznych i zarządczych.
• wymagania ogólne – obejmujące zasady raportowania, strukturę raportu i analizę istotności,

Obejmują one zarówno wymogi jakościowe, jak i rozbudowane dane ilościowe, np. emisje Scope 1, 2 i 3, zużycie energii czy informacje dotyczące łańcucha dostaw. Dokument techniczny ESRS precyzuje, które dane są zawsze obowiązkowe, a które tylko w przypadku ich istotności.

12 standardów ESRS – w skrócie

ESRS składa się z 12 standardów, podzielonych na dwa nadrzędne standardy przekrojowe i dziesięć standardów tematycznych z obszarów środowiska, zagadnień społecznych i zarządzania.

Normy przekrojowe:

• ESRS 1 – Wymagania ogólne
  Wymagania formalne, metodologia, struktura raportowania, analiza istotności.
• ESRS 2 – Ujawnienia ogólne
  Obowiązkowe ujawnienia ogólne (zarządzanie, strategia, ryzyka, cele).

Standardy tematyczne:

Środowisko (E):

• E1 Zmiana klimatu
• E2 Zanieczyszczenie
• E3 Zasoby wodne i morskie
• E4 Różnorodność biologiczna i ekosystemy
• E5 Zużycie zasobów i gospodarka o obiegu zamkniętym

Społeczne (S):

• S1 Własni pracownicy
• S2 Pracownicy w łańcuchu wartości
• S3 Społeczności
• S4 Konsumenci i użytkownicy końcowi

Zarządzanie (G):

• G1 Ład korporacyjny i etyka biznesowa

Te standardy razem tworzą obowiązkowe ramy raportowania zrównoważonego rozwoju zgodnie z CSRD. Podczas gdy standardy ESRS 1 i 2 stanowią podstawę, standardy tematyczne określają, które treścimuszą zostać ujawnione szczegółowo.

Zasada podwójnej istotności – co faktycznie trzeba raportować?

Kluczowym mechanizmem ESRS jest zasada podwójnej istotności:

• istotność wpływu – wpływ firmy na środowisko i społeczeństwo,
• istotność finansowa – wpływ kwestii ESG na sytuację finansową firmy.

Jeśli dany temat jest istotny z którejkolwiek perspektywy, podlega raportowaniu.

Niezależnie od analizy istotności, niektóre ujawnienia są zawsze obowiązkowe, w szczególności te wynikające z ESRS 2 (zarządzanie, strategia, role, cele).

Wpływ ESRS na firmy – czego się spodziewać?

Wdrożenie ESRS to duży projekt transformacyjny, który wymaga inwestycji i nowych struktur w wielu obszarach. Firmy powinny spodziewać się w szczególności następujących skutków:

1. Większe wymagania dotyczące danych:
ESRS wymaga dużej liczby nowych danych, w tym wskaźników KPI ESG, danych dotyczących emisji (zakres 1-3), informacji o łańcuchu dostaw, wskaźników bioróżnorodności oraz obszernych danych dotyczących kwestii społecznych i ładu korporacyjnego.

2. Rozwój nowych procesów i struktur zarządzania
Role i obowiązki muszą być jasno określone. Zrównoważony rozwój jest ściślej powiązany ze strategią, modelem biznesowym i zarządzaniem ryzykiem. Regularne walidacje danych i przeglądy wewnętrzne stają się koniecznością.

3. Potrzeba solidnej infrastruktury informatycznej:
Wiele firm potrzebuje nowych lub rozbudowanych systemów, takich jak oprogramowanie do raportowania ESG, platformy danych, interfejsy do systemów ERP, HR i zakupów, a także dokumentacji i ścieżek audytu.

4. Wymóg audytu zewnętrznego (Assurance):
Raporty dotyczące zrównoważonego rozwoju będą w przyszłości podlegać audytom zewnętrznym – początkowo z „ograniczonym zapewnieniem”, a później potencjalnie z większą szczegółowością. Firmy muszą zatem dostarczać dane i dokumentację podlegającą audytowi.

5. Możliwości strategiczne:
Przejrzystość zapewnia przewagę konkurencyjną: lepszą reputację, łatwiejszy dostęp do zrównoważonego finansowania, większe zaufanie interesariuszy oraz lepsze długoterminowe planowanie ryzyka i przyszłości.

ESG w skrócie

Zarządzaj ESG wyjątkowo skutecznie i efektywnie dzięki kompleksowemu rozwiązaniu programowemu!

Dowiedz się więcej

Jak przygotować się do ESRS – pierwsze kroki

Aby skutecznie wdrażać wymogi ESRS, firmy powinny postępować w sposób ustrukturyzowany. Najważniejsze punkty wyjścia to:

1. Weryfikacja zakresu i analiza luk: Ustal, czy Twoja firma podlega wymogom CSRD. Następnie zidentyfikuj, które punkty danych, procesy i systemy są już wdrożone, a których brakuje.
2. Analiza istotności: Przeprowadź podwójną analizę istotności metodycznie i w sposób udokumentowany – stanowi ona podstawę wszystkich dalszych obowiązków sprawozdawczych.
3. Mapa danych i architektura IT: Przeanalizuj, które systemy dostarczają danych (ERP, HR, liczniki energii, portale dostawców) i w jaki sposób można zebrać brakujące wartości.
4. Zarządzanie i obowiązki: Określanie ról, wyznaczanie właścicieli danych i tworzenie kalendarza raportowania.
5. Zarządzanie dostawcami: Wprowadź procesy gromadzenia danych dotyczących łańcucha dostaw, na przykład za pomocą kwestionariuszy, audytów lub wymogów umownych.
6. Szkolenia i komunikacja: Szkolenie pracowników i kadry kierowniczej oraz angażowanie interesariuszy, takich jak klienci, inwestorzy i dostawcy, na wczesnym etapie.
7. Raporty pilotażowe i gotowość do audytu: Utwórz prototyp raportu dotyczącego zrównoważonego rozwoju na potrzeby testów i poddaj go audytowi wewnętrznemu lub zewnętrznemu.

Wnioski: ESRS – wyzwanie i szansa

ESRS to ważny krok w kierunku przejrzystego, odpowiedzialnego i porównywalnego raportowania zrównoważonego rozwoju w UE. Wymagania są rygorystyczne, ale jednocześnie oferują firmom ogromne możliwości: większą przejrzystość, lepsze zarządzanie, wyższą wiarygodność, lepszy dostęp do zrównoważonego finansowania, a w dłuższej perspektywie – większą konkurencyjność.

Firmy, które rozpoczną wdrażanie wcześnie, zyskują wyraźne korzyści. ESRS to nie tylko obowiązek prawny, ale także strategiczne ramy zrównoważonych praktyk biznesowych.